Zaufana firma - 10 lat na rynku
58 728 29 49
Zgłoś się Teraz

Samotność starszego człowieka jest łatwa

Samotność starszego człowieka to problem wynikający z wykluczenia społecznego i silnego zakorzenienia się modelu rodziny jednopokoleniowej.

Zachodzące w pewnym okresie życia zmiany – przejście na emeryturę lub utrata współmałżonka także mogą wywołać poczucie osamotnienia. Bez względu na przyczynę i rodzaj odczuwanej samotności, nikt nie czuje się z nią komfortowo.

Człowiek to istota społeczna, dla której izolacja i osamotnienie nie są „środowiskiem naturalnym”.

 

Przyczyny samotności starszego człowieka

 

Współczesne społeczeństwo żyje bardzo energicznie, ciągle się zmienia i rozwija technologicznie, pędzi za pracą. Nie ma w nim miejsca dla jednostek słabych i niezdolnych do szybkiego przystosowywania się do zmian, a tak właśnie postrzegane są osoby starsze.

Ze względu na psychofizyczne trudności w przyswajaniu wiedzy, seniorzy nie mogą nadążyć za młodym pokoleniem, przez co czują się odtrąceni i zagubieni.

Innym powodem wykluczenia społecznego → samotności jest przejście na emeryturę. Brak lub znacząco zmniejszony kontakt z ludźmi oraz poczucie bezużyteczności społecznej są głównymi sprawcami przygnębienia i osamotnienia.

 

Inne przyczyny samotności starszego człowieka to:

  • zmiana miejsca zamieszkania (np. przeniesienie do domu opieki),
  • zła sytuacja finansowa,
  • utrata najbliższych (np. śmierć współmałżonka, rozwód, wyprowadzka dzieci),
  • świadomość schyłku życia i braku perspektyw,
  • nowy model rodziny jednopokoleniowej – wyparcie z życia w jednym gospodarstwie domowym dziadków, rodziców i dzieci,
  • poczucie bezsilności i brak wiary we własne możliwości,
  • społeczna mentalność i negatywne postrzeganie starości (stereotypowe myślenie).

Jak nietrudno zauważyć, przyczyny samotności starszego człowieka są dwojakie – tkwią w samym seniorze bądź w jego otoczeniu/społeczeństwie. Często bywa tak, że poczucie osamotnienia jest wywołane nakładem kilku czynników.

 

 

Rodzaje samotności starszego człowieka

 

Seniorzy zmagają się z osamotnieniem, które przybiera różne postacie:

Samotność w chorobie

Choroba to stan, który sprzyja pojawianiu się zachowań izolacyjnych. Osoby starsze, ze względu na często występujące schorzenia lub choroby przewlekłe, izolują się od otoczenia lub są pozostawiane same sobie z problemem, co w efekcie skutkuje samotnością.

Choroba to także ból, który medycyna nie zawsze jest w stanie uśmierzyć, a sam chory nabiera przeświadczenia o tym, że nikt go nie rozumie i nikt nie jest w stanie wyobrazić sobie, co on właśnie czuje. Taka sytuacja także prowadzi do poczucia osamotnienia.

Podobny mechanizm działania następuje w przypadku zaistnienia nagłej konieczności korzystania z wózka inwalidzkiego. Niepełnosprawność ruchowa sprawia, że senior może odczuwać jeszcze większą zależność od innych, brak zrozumienia oraz poczucie bezradności, co w konsekwencji może prowadzić do samotności.

 

Samotność wśród ludzi

Zdarza się, że człowiek starszy, pomimo iż nieustannie jest otoczony wianuszkiem ludzi (dzieci, wnuki, sąsiedzi, pielęgniarka, opiekunka), czuje się samotny. Przyczyną takiego stanu rzeczy może być negatywny obraz samego siebie zakorzeniony w seniorze. Niskie poczucie wartości może doprowadzić do tego, że człowiek czuje się po prostu samotny, a fakt otaczającej go sporej grupy osób postrzega jako litość wobec jego starczej nieporadności.

 

Samotność z braku ludzi

Najbardziej oczywistą dla wszystkich jest samotność spowodowana brakiem kontaktu z innymi ludźmi. W przypadku seniorów, sytuacja ta może wynikać z kilku przyczyn: śmierci współmałżonka, osoby najbliższej, zmniejszającego się grona przyjaciół, oddalonej od miejsca zamieszkania rodziny, poczucia utrudnionego kontaktu i nieumiejętności nawiązywania nowych znajomości.

 

Konsekwencje samotności

 

Ludzkość funkcjonuje w zróżnicowanym wiekowo społeczeństwie. Często ceni się doświadczenie starszego pokolenia, jednak zapomina się o jego problemach, przez co seniorzy są narażeni na poczucie samotności.

Konsekwencje takiego stanu są przykre i ponure.

Człowiek staje się zgorzkniały i apatyczny, a wszelkie próby kontaktu odbiera jako zachowania podyktowane litością. Ponadto, samotność może rodzić zachowania agresywne, co z kolei zniechęca otoczenie seniora do walki z jego samotnością. Koło się zamyka, a osoba starsza cierpi. W skrajnych przypadkach, samotność może prowadzić do bardzo męczącej depresji.

 

Jak przeciwdziałać samotności starszego człowieka?

 

Wiele osób starszych zmaga się z samotnością z powodu poczucia odrzucenia społecznego.

Taką samotność można łatwo pokonać poprzez pomoc seniorowi w odnalezieniu afiliacji społecznej. Poczucie więzi i przynależności do pewnej grupy buduje poczucie wartości i tego, że jest się potrzebnym i ważnym dla innych.

Niektóre osoby starsze potrzebują kontaktu z szerokim gronem ludzi, dlatego same spotkania rodzinne im nie wystarczają. Warto pomóc im odnaleźć miejsce w społeczeństwie, które zaspokoi ich potrzeby wyższego rzędu, np. w Uniwersytecie Trzeciego Wieku, klubach seniora, kołach zainteresowań.

W przypadku seniorów, którzy bardziej cenią sobie spokój i ciepło domowego ogniska warto przeciwdziałać samotności poprzez częste włączanie go w życie rodziny, np. pomoc wnukom w nauce, wspólne słuchanie opowieści dziadka o jego młodości, docenianie walorów babcinej kuchni, oswajanie dziadków z nowoczesną technologią, itp.

Nie można dopuścić do tego, by senior czuł się odtrącony na boczny tor w biegu życia swoich najbliższych.

 

Opiekunka w trosce o zapobieganie samotności

 

Senior, dla którego rodzina zatrudnia prywatną opiekunkę również może odczuwać negatywne skutki samotności. Sama obecność opiekunki nie jest jeszcze całkowitym zapewnieniem, że osoba starsza nie będzie czuć się samotnie. Wiele zależy od tego, jak dany opiekun sprawuje opiekę nad seniorem. Aby przeciwdziałać samotności osoby starszej, opiekun musi poznać swojego podopiecznego, jego problemy, zainteresowania i potrzeby. Taki ogólny pogląd wyznacza dalsze działania opiekuna w zakresie przeciwdziałania samotności.

W zależności od możliwości i potrzeb seniora, opiekun powinien aktywnie organizować czas podopiecznego, ułatwiać mu kontakt z innymi ludźmi i wspomagać w rozwijaniu zainteresowań. Niezwykle ważne jest pamiętanie o tym, że osoba starsza ma także potrzeby wyższego rzędu – nie wystarczy samo zapewnienie warunków materialnych i opieki pielęgnacyjnej.

 

Tytuł artykułu jest przewrotny – z łatwością można zauważyć, że samotność starszego człowieka nigdy nie była i nie będzie łatwa.

Dodaj komentarz

[callme]